بازگشت

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 چکیده مقالات  

 

 

شعر خنیایی ارتباط ایران و آندلس

عليرضا باقر

 هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی

شعر از آغاز با وزن و ریتم آمیخته بوده است و این آمیختگی سبب شده است که برخی وزن و موسیقی را از مؤلّفه‌های اصلی شعر بدانند و سخن ناموزون را هرچند که خیال‌انگیز و سحرآمیز باشد، در شمار شعر نیاورند. فارغ از درستی و نادرستی این دیدگاه، در بسیاری از ملّت‌ها و فرهنگ‌ها شعر از دیرباز در آیین‌ها و مناسبت‌های خاص با موسیقی و آواز همراه می‌شده است و ما این گونه از شعر را شعر خنیایی می‌نامیم. ده‌ها سال پس از حضور مسلمانان در اندلس،دو گونه از شعر خنیایی به نام زجل و موشّح در آن سامان رواج یافت که قالب آن به باور بسیاری از پژوهشگران در قالب‌های شعر عربی چونان مسمّط و مخمّس ریشه دارد و بومی اندلس نیست. آنچه در این نوشتار بدان پرداخته‌ام این است که شعر عربی در مهد خود، شعر خنیایی نبوده است و قالب‌های چندقافیه‌ای اساساً برگرفته از شعر پارسی است و شاعران عرب، این گونة شعری را از ایرانیان گرفته‌اند. قرائن و شواهدی چونان حضور آهنگ‌سازان و خنیاگران ایرانی‌تبار در اندلس نیز این موضوع را تقویت می‌کند. از این رو می‌توان گفت که فرهنگ ایران و اندلس از راه شعر خنیایی به هم پیوند خورده‌اند.

كليدواژهها: ایران، اندلس، شعر خنیایی، مسمّط، زجل و موشّح.

 

 
 
 
 
 
 
 

Info@AlAndalus2015.ir