بازگشت

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 چکیده مقالات  

 

 

سير و صيرورت "حي بن يقظان" از ايران به اندلس

حسین کلباسی اشتری

هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبائي

از زمان تصنيف رساله تمثیلی-کنایی حي بن يقظان به دست شيخ الرييس ابو على سينا تا زمان تأليف رسالهايى با همين عنوان به قلم ابن طفيل اندلسى حدود يك قرن و نيم فاصلهى زمانى است، اما به رغم اين فاصله و نيز وجود بعد مكانى ميان دو مؤلف، می‌توان دریافت که انگیزه ودغدغهاى مشترك - و احتمالاً مشابه- در ذهن و ضمير آن دو وجود داشته است.در تحليل و تفسير اين دو رساله در شرق و غرب، ديدگاههاى گوناگونی مطرح شده است و درمیزان اهميت و تاثیر اين دو همين بس كه در غرب لاتينى و شرق اسلامى درقرون میانه، ترجمههايى مكرر از آنها به زبانهاى مختلف صورت پذيرفته است. صيرورت آدمى از عالم محسوس به معقول، رهايى از پندار و وهم به قصد درك حقايق ناب هستی، بر كشيدن از بند تعلقات دنيوى و مادى و پرواز در فضاى روحانى و معنوى، تأسيس مدينهايى بر پايه و حاكميت مطلق عقل و سرانجام عبور از كثرات و ورود به ساحت وحدت محض از زمرهى مبادى و غايات اين دو اثر ماندگار ذكر شده است. اقتباس يا تقليد ابن طفيل از محتوا، زبان، مقاصد و حتى عنوان رسالهى شيخ الرئيس حاكى از نشاط، استمرار و پویایی اندیشه آرمانشهری بر پایه نيروى فوقالعادهى تخيل زاینده و دغدغههاى عقلانى دو فيلسوف صاحب ذوق دارد. در اين مقاله كوشش خواهد شد به مدد خوانش تأويلى، وجوه مشابهت و افتراق دو اثر مذكور به ويژه در ساحت ذوق و عرفان مورد بررسى قرار گیرد.

کلیدواژهها: حي بن يقظان، ابنسينا، ابنطفيل.

 
 
 
 
 
 
 

Info@AlAndalus2015.ir